Τι συμβαίνει όταν τα παιδιά συμμετέχουν στις αποφάσεις για το φαγητό;

Μια μετα-ανάλυση που δημοσιεύτηκε στο Appetite (2017) εξέτασε 40 μελέτες σχετικά με τα παιδιά και τις διατροφικές επιλογές και διαπίστωσε σταθερή συσχέτιση: τα παιδιά που βιώνουν αυτονομία και συμμετοχή στις αποφάσεις σε διατροφικό πλαίσιο τρώνε πιο ποικιλόμορφα και εμφανίζουν λιγότερα συμπτώματα νεοφοβίας σε σχέση με τα παιδιά που δεν έχουν επιρροή.

Ο μηχανισμός είναι ψυχολογικός: τρώμε με περισσότερη χαρά και διάθεση αυτό που επιλέξαμε οι ίδιοι. Για τα παιδιά, η επίδραση ενισχύεται επειδή η επιλογή είναι σπάνια και επομένως πιο ουσιαστική. Ένα παιδί που έχει επιλέξει το βραδινό γεύμα μία φορά την εβδομάδα κάθεται στο τραπέζι με διαφορετική στάση από ένα παιδί στο οποίο απλώς σερβίρεται ό,τι έχουν αποφασίσει οι ενήλικες.

Δεν είναι μαγεία - είναι η θεωρία της αυτοπροσδιοριζόμενης παρακίνησης στην πράξη. Το παιδί νιώθει ότι είναι ικανό και ότι έχει επιρροή. Αυτό ενισχύει το κίνητρο να φάει και να συμμετάσχει.

Πότε μπορούν τα παιδιά να συμμετέχουν στον προγραμματισμό των γευμάτων;

Ο προγραμματισμός των γευμάτων της εβδομάδας ως οικογενειακή δραστηριότητα

Μια σταθερή ώρα λειτουργεί καλύτερα: Κυριακή πρωί, Σάββατο βράδυ, Παρασκευή μετά το σχολείο. Δώστε της μια μορφή που ταιριάζει στην οικογένειά σας. Μπορεί να είναι τόσο απλό όσο να καθίσετε με έναν πίνακα και να γράψετε πέντε βραδινά γεύματα. Μπορεί να είναι μια εφαρμογή, ένα μαγνητικό εβδομαδιαίο πρόγραμμα στο ψυγείο ή μια χειρόγραφη λίστα.

Βασικά στοιχεία μιας καλής οικογενειακής συνεδρίας προγραμματισμού:

• Κάθε παιδί επιλέγει τουλάχιστον ένα πιάτο — αυτός είναι ο σημαντικότερος κανόνας. Το πιάτο δεν χρειάζεται να είναι συναρπαστικό — αυτό που μετράει είναι η επιλογή.
• Χρησιμοποιήστε τη σκέψη με βάση τις κατηγορίες — «Θα έχουμε ένα φαγητό κατσαρόλας, ένα πιάτο με ζυμαρικά, ένα ασιατικό πιάτο, ένα γρήγορο πιάτο και ένα οικογενειακό αγαπημένο». Οι κατηγορίες κάνουν την επιλογή ευκολότερη.
• Συμπεριλάβετε «ό,τι έχουμε» — δείτε τι υπάρχει στο ψυγείο και δημιουργήστε ένα πιάτο γύρω από αυτό. Είναι καλό για την οικονομία και για τη μείωση της σπατάλης τροφίμων.
• Κρατήστε το ρεαλιστικό — ένα καλό σχέδιο περιλαμβάνει δύο-τρία απλά πιάτα και το πολύ ένα πιάτο που απαιτεί περισσότερο χρόνο. Ο φιλόδοξος προγραμματισμός που δεν πετυχαίνει υπονομεύει ολόκληρη την ιδέα.

Το πρόγραμμα της λίστας αγορών: ένα παιδί ως βοηθός στα ψώνια

Η λίστα αγορών είναι ένα υποτιμημένο εκπαιδευτικό εργαλείο. Ένα παιδί που γράφει τη λίστα για ένα πιάτο σκέφτεται όλα τα υλικά, υπολογίζει τις ποσότητες από τη συνταγή και προγραμματίζει εκ των προτέρων. Είναι προγραμματισμός, μαθηματικά και υπευθυνότητα συγκεντρωμένα σε μια απλή λίστα.

Από την ηλικία των 7-8 ετών, πολλά παιδιά μπορούν να αγοράσουν μόνα τους τα υλικά για ένα απλό πιάτο σε ένα μικρό κατάστημα. Αυτό απαιτεί εμπιστοσύνη από τους γονείς — και έναν διαθέσιμο ενήλικα — αλλά η εμπειρία του να έχουν αγοράσει τα υλικά για το πιάτο που επέλεξαν είναι ιδιαίτερα παρακινητική.

Έρευνα από το Food Quality and Preference δείχνει ότι τα παιδιά που συμμετέχουν ενεργά σε ολόκληρη τη διαδικασία, από τον προγραμματισμό και τα ψώνια μέχρι την προετοιμασία, δείχνουν αισθητά μεγαλύτερη προθυμία να δοκιμάζουν φαγητά και λιγότερη επιλεκτικότητα από τα παιδιά που συμμετέχουν μόνο σε ένα μέρος της διαδικασίας.

Από το σχέδιο στο πιάτο: το παιδί μαγειρεύει το πιάτο που επέλεξε

Εδώ κλείνει ο κύκλος. Το παιδί επέλεξε το πιάτο, βοήθησε στα ψώνια και τώρα το μαγειρεύει. Αυτός είναι ο πιο ισχυρός συνδυασμός που γνωρίζουμε για τη δημιουργία θετικών εμπειριών γύρω από το φαγητό.

Χρησιμοποιήστε τα κατάλληλα εργαλεία για να κάνετε την προετοιμασία επιτυχημένη. Ένα σετ κουζίνας προσαρμοσμένο στην ηλικία και τα χέρια του παιδιού δίνει στο παιδί ουσιαστικό ρόλο στην κουζίνα — όχι μια εμπειρία παιχνιδιού, αλλά πραγματική μαγειρική. Και ένας πύργος εκμάθησης εξασφαλίζει ότι ακόμη και τα μικρότερα παιδιά μπορούν να στέκονται σταθερά στον πάγκο της κουζίνας και να συμμετέχουν.

Βρείτε εβδομαδιαία έμπνευση για συνταγές και δραστηριότητες στην κουζίνα στο ιστολόγιο έμπνευσής μας.

Σπατάλη τροφίμων και οικονομία: ένα απρόσμενο πλεονέκτημα

Σύμφωνα με τα στοιχεία του FAO για τη σπατάλη τροφίμων, τα νοικοκυριά ευθύνονται για περίπου το 40 % της συνολικής σπατάλης τροφίμων στην Ευρώπη. Μεγάλο μέρος οφείλεται σε αυθόρμητες αγορές χωρίς προγραμματισμό και σε τρόφιμα που δεν καταναλώνονται.

Ο εβδομαδιαίος προγραμματισμός των γευμάτων μειώνει σημαντικά αυτή τη σπατάλη. Και όταν τα παιδιά συμμετέχουν στον προγραμματισμό, δημιουργείται ένα επιπλέον κίνητρο να χρησιμοποιούν όσα έχουν προγραμματιστεί — επειδή έχουν επενδύσει προσωπικά στα πιάτα που επέλεξαν.

Δεν είναι κάτι ασήμαντο: μια δανέζικη οικογένεια με δύο ενήλικες και δύο παιδιά εξοικονομεί συνήθως 3.000-6.000 κορώνες τον χρόνο, μεταβαίνοντας από τις αυθόρμητες αγορές στον οργανωμένο εβδομαδιαίο προγραμματισμό. Αυτό είναι ένα συγκεκριμένο, μετρήσιμο όφελος, πέρα από τα οφέλη στη συμπεριφορά και στις κοινωνικές δεξιότητες.