Πώς να μάθετε στα παιδιά να δοκιμάζουν νέες τροφές
Η τροφική νεοφοβία - ο φόβος για τις νέες τροφές - είναι εξελικτικά φυσιολογική και συνήθως κορυφώνεται μεταξύ 2 και 6 ετών. Η έρευνα δείχνει ότι η ουδέτερη επαναλαμβανόμενη έκθεση (8-15 δοκιμές) είναι η πιο αποτελεσματική στρατηγική. Ο εξαναγκασμός και η επιβράβευση δεν λειτουργούν. Το να αφήνετε τα παιδιά να ετοιμάζουν μόνα τους το φαγητό λειτουργεί αισθητά καλύτερα.
Το παιδί σας παγώνει, σουφρώνει τη μύτη του και λέει «δεν θέλω να το δοκιμάσω». Ξέρετε ότι είναι υγιεινό, ξέρετε ότι έχει ωραία γεύση και έχετε κάνει ό,τι καλύτερο μπορούσατε για να το παρουσιάσετε με ελκυστικό τρόπο. Κι όμως: όχι. Αυτή είναι η τροφική νεοφοβία στην πράξη - και είναι απολύτως φυσιολογική. Στην πραγματικότητα, είναι εξελικτικά έξυπνη. Αυτός ο οδηγός εξηγεί τι γνωρίζει πραγματικά η έρευνα για την αντίσταση των παιδιών στις νέες τροφές, τι λειτουργεί στην πράξη - και τι δεν λειτουργεί.
Τι είναι η τροφική νεοφοβία - και γιατί την έχουν τα παιδιά;
Η τροφική νεοφοβία σημαίνει κυριολεκτικά: φόβος για τις νέες τροφές. Είναι μια καθολική ανθρώπινη τάση, ισχυρότερη στην ηλικία των 2-6 ετών. Από εξελικτικής άποψης, αυτό βγάζει απόλυτο νόημα: ένα παιδί που αρχίζει να τρώει μόνο του και είναι επιφυλακτικό απέναντι σε άγνωστες τροφές προστατεύεται καλύτερα από το να φάει δηλητηριώδη φυτά και μούρα.
Έρευνα από το NCBI (2014) δείχνει ότι η γενετική παίζει σημαντικό ρόλο στον βαθμό τροφικής νεοφοβίας. Μελέτες διδύμων δείχνουν ότι το 72% της διακύμανσης στην τροφική νεοφοβία εξηγείται από γενετικούς παράγοντες - όχι από την ανατροφή. Αυτό είναι ένα σημαντικό σημείο: η ανατροφή σας δεν είναι η αιτία της επιλεκτικότητας του παιδιού σας στο φαγητό. Είναι η βιολογία.
Αυτό σημαίνει επίσης ότι η νεοφοβία μειώνεται φυσικά με την ηλικία. Τα περισσότερα παιδιά γίνονται αισθητά πιο ανοιχτά σε νέες τροφές μετά την ηλικία των 7-8 ετών - ανεξάρτητα από το τι κάνουν ή δεν κάνουν οι γονείς.
Έρευνα για την έκθεση: 8-15 δοκιμές για αποδοχή
Το βασικό εύρημα του Monell Chemical Senses Center στη Φιλαδέλφεια είναι ότι η έκθεση σε νέες γεύσεις λειτουργεί - αλλά απαιτεί χρόνο και ουδέτερη προσέγγιση. Μελέτες δείχνουν ότι τα παιδιά στα οποία παρουσιάζεται συστηματικά μια νέα τροφή (χωρίς εξαναγκασμό) αυξάνουν σταδιακά την αποδοχή τους. Συνήθως απαιτούνται 8-15 εκθέσεις με την πάροδο του χρόνου.
Η κρίσιμη λεπτομέρεια είναι η εξής: η έκθεση πρέπει να είναι ουδέτερη. Ούτε η θετική πίεση («Δοκίμασε έστω μία μπουκιά, είναι υγιεινό!») ούτε η αρνητική πίεση («Φά’ το τώρα!») λειτουργούν - και μάλιστα μπορούν να επιδεινώσουν την αντίσταση.
Πρακτικά: βάλτε το λαχανικό στο τραπέζι. Αφήστε το παιδί να το δει, να το αγγίξει, να το μυρίσει. Μία φορά την εβδομάδα για τρεις μήνες. Δεν το έχει φάει - αλλά είναι εκθέσεις που λειτουργούν στο παρασκήνιο.
Το φαινόμενο IKEA: τα παιδιά τρώνε ό,τι φτιάχνουν τα ίδια
Ένα από τα ισχυρότερα ευρήματα στην έρευνα για τα παιδιά και το φαγητό είναι αυτό που αποκαλείται «φαινόμενο IKEA» - η αυξημένη αξία που αποδίδουμε σε πράγματα που έχουμε δημιουργήσει οι ίδιοι. Στο πλαίσιο του φαγητού: τα παιδιά που έχουν συμμετάσχει στην προετοιμασία ενός πιάτου το αξιολογούν ως πιο νόστιμο και είναι πιο πρόθυμα να το φάνε από τα παιδιά που δεν έχουν συμμετάσχει.
Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Appetite (2014) έδειξε ότι τα παιδιά που έφτιαξαν μόνα τους ένα χορτοφαγικό φαγητό έφαγαν διπλάσια ποσότητα σε σύγκριση με μια ομάδα ελέγχου - παρόλο που κατά τα άλλα έλεγαν ότι δεν τους άρεσαν τα λαχανικά.
Αυτός είναι ο μοναδικός παράγοντας που έχει τη μεγαλύτερη επίδραση στην αποδοχή του φαγητού. Και αυτός είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο συνιστούμε να συμμετέχουν τα παιδιά ενεργά στη μαγειρική από μικρή ηλικία. Ξεκινήστε με απλές εργασίες: πλύνετε λαχανικά, ξεφλουδίστε καρότα, ανακατέψτε στην κατσαρόλα. Χρησιμοποιήστε ένα καλό σετ κουζίνας προσαρμοσμένο στα χέρια του παιδιού, ώστε να είναι μια θετική εμπειρία.
Τι δεν λειτουργεί - και μπορεί να κάνει τα πράγματα χειρότερα
- Εξαναγκασμός - «Θα κάθεσαι εδώ μέχρι να το φας» δημιουργεί αρνητικό συσχετισμό με το φαγητό και αυξάνει τη νεοφοβία μακροπρόθεσμα. Η έρευνα είναι σαφής: ο εξαναγκασμός δεν λειτουργεί.
- Επιβράβευση με γλυκό - «Αν φας το μπρόκολό σου, θα πάρεις επιδόρπιο» μεταδίδει δύο μηνύματα: ότι το μπρόκολο είναι κακό (αλλιώς δεν θα χρειαζόταν επιβράβευση) και ότι το επιδόρπιο είναι το πραγματικό φαγητό. Και τα δύο είναι αντιπαραγωγικά.
- Κρύψιμο των λαχανικών - smoothies με σπανάκι, σάλτσα ζυμαρικών με πολτοποιημένο κολοκύθι. Αυτό λειτουργεί βραχυπρόθεσμα, αλλά δεν φέρνει το παιδί σε επαφή με το λαχανικό και δεν καλλιεργεί την αποδοχή του.
Κοινό και για τις τρεις: δεν λύνουν το πρόβλημα, απλώς το παρακάμπτουν. Και η νεοφοβία δεν λύνεται με την παράκαμψη - λύνεται με σταδιακή, ουδέτερη έκθεση με την πάροδο του χρόνου.
Τύποι επιλεκτικότητας: αισθητηριακή έναντι επιλεκτικότητας με βάση τη συνήθεια
Η αισθητηριακή επιλεκτικότητα αφορά την υφή, τη θερμοκρασία, τη μυρωδιά και την εμφάνιση. Αυτά τα παιδιά έχουν εντονότερη αισθητηριακή επεξεργασία και αντιδρούν σωματικά στα τρόφιμα. Στρατηγική: σταδιακή αισθητηριακή έκθεση χωρίς πίεση. Αφήστε το παιδί να παίξει με το φαγητό, να το αγγίξει, να το μυρίσει - πριν το δοκιμάσει.
Η επιλεκτικότητα με βάση τη συνήθεια αφορά την αναγνώριση και την προβλεψιμότητα. Αυτά τα παιδιά θέλουν τα γνώριμα φαγητά. Στρατηγική: εισαγάγετε νέα τρόφιμα ως μικρή προσθήκη σε γνώριμα πιάτα - ένα νέο λαχανικό δίπλα στα γνώριμα ζυμαρικά, όχι αντί για αυτά.
Και οι δύο τύποι ωφελούνται από τη συμμετοχή στη μαγειρική. Είναι δύσκολο να αρνηθείτε ένα πιάτο, όταν εσείς οι ίδιοι έχετε κόψει τα λαχανικά γι' αυτό. Ξεκινήστε νωρίς τη μαγειρική με ηλικιακά κατάλληλα εργαλεία κουζίνας και έναν πύργο εκμάθησης για ασφαλή πρόσβαση στο τραπέζι.
Τι μπορείτε να κάνετε από αύριο
- Βάλτε νέα τρόφιμα στο τραπέζι χωρίς προσδοκίες - απλώς αφήστε τα εκεί. Χωρίς σχόλια, χωρίς παροτρύνσεις. Απλώς υπάρχουν.
- Παιχνίδι με το φαγητό - παίξτε με λαχανικά σαν να είναι υλικά. Κόψτε το αγγούρι σε κύκλους, φτιάξτε πρόσωπα από ντομάτες και ελιές. Η απτική επαφή είναι έκθεση.
- Μαγειρέψτε μαζί - αφήστε το παιδί να συμμετέχει στην προετοιμασία του φαγητού που θέλετε να φάει. Είναι η ισχυρότερη μεμονωμένη παρέμβαση που γνωρίζουμε.
Βρείτε περισσότερη έμπνευση για δραστηριότητες μαγειρικής με παιδιά στο ιστολόγιο έμπνευσής μας.
Η νεοφοβία για το φαγητό είναι ένα φυσιολογικό, βιολογικό φαινόμενο - όχι αποτυχία στην ανατροφή. Δεν αντιμετωπίζεται με πίεση, εξαναγκασμό ή ανταμοιβή. Αντιμετωπίζεται με χρόνο, ουδέτερη έκθεση και - πάνω απ' όλα - αφήνοντας το παιδί να συμμετέχει στην κουζίνα.
Ξεκινήστε δίνοντας στο παιδί σας πρόσβαση στη μαγειρική με το σετ κουζίνας της MINI Family. Είναι η καλύτερη επένδυση στο θάρρος του παιδιού σας απέναντι στο φαγητό.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι η νεοφοβία για το φαγητό;
Η νεοφοβία για το φαγητό είναι ο φόβος ή η αντίσταση απέναντι σε νέες και άγνωστες τροφές. Είναι φυσιολογική από εξελικτικής άποψης και συνήθως κορυφώνεται μεταξύ 2 και 6 ετών. Η έρευνα δείχνει ότι καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό γενετικά - δεν αποτελεί ένδειξη κακής ανατροφής.
Πότε σταματά η νεοφοβία για το φαγητό;
Τα περισσότερα παιδιά είναι σημαντικά πιο ανοιχτά σε νέες τροφές μετά την ηλικία των 7-8 ετών. Η νεοφοβία μειώνεται φυσιολογικά με την ηλικία - όμως ο βαθμός της διαφέρει πολύ από παιδί σε παιδί και καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό γενετικά.
Βοηθάει να κρύβετε τα λαχανικά στο φαγητό;
Βραχυπρόθεσμα μπορεί να αυξήσει την κατανάλωση λαχανικών - αλλά δεν δημιουργεί αποδοχή. Το παιδί δεν εκτίθεται στην εμφάνιση, τη γεύση ή την υφή του λαχανικού και δεν μαθαίνει να το ανέχεται. Μακροχρόνιες μελέτες δεν δείχνουν κανένα όφελος από αυτή τη στρατηγική.
Πόσες φορές πρέπει να δοκιμάσει ένα παιδί κάτι προτού το αποδεχτεί;
Έρευνα από το Monell Chemical Senses Center δείχνει ότι συνήθως χρειάζονται 8-15 ουδέτερες εκθέσεις με την πάροδο του χρόνου για τη σταδιακή αποδοχή. Αυτό απαιτεί υπομονή και συνέπεια - και καθόλου πίεση σε κάθε επιμέρους έκθεση.
Βοηθάει να αφήνετε τα παιδιά να φτιάχνουν μόνα τους το φαγητό;
Ναι - είναι πράγματι ο μοναδικός παράγοντας με τη μεγαλύτερη τεκμηριωμένη επίδραση. Τα παιδιά που συμμετέχουν στην προετοιμασία του φαγητού τρώνε κατά μέσο όρο διπλάσια ποσότητα από το πιάτο σε σύγκριση με τα παιδιά που δεν συμμετείχαν, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Appetite (2014).
